Tüm Hakları Saklıdır. Copyright 2010 Webdesign by GK
info@dinarekspres.com
                                |
"AÇTIM SAYFALARINI HATIRA DEFTERİMİN"
Ayhan Kalkan'ın son Kitabı: "çocuk oyunları ve oyun araçları" nın yayınlandığını ve imzalı bir adedinin Dinar Belediye başkanı Sayın Saffet Acar'a verildiğini, Belediye sitesinde görünce 1980'li yıllara gittim.
Bilindiği üzere Ayhan kalkan emekli Halk Kütüphane müdürüdür. A.A. Muhabiri ve emekli olduktan sonrada Dinar haber gazetesi fahri muhabirliğini yapmaktadır.
Ayhan Kalkan Dinarla ilgili araştırmalar yapan ve araştırmalarını kalıcı kılmak amacıyla kitaplaştıran değerli bir insandır. Daha önce Çanakkale savaşına katılmış ünlü bombacı Mehmet Çavuşu yazmış, Dinar'da uzun bir zaman diliminde yaşamış yüzlerce hemşehrimizi "Dinarda İz bırakanlar" kitabıyla ölümsüzleştirmiştir.
Ayhan Kalkan'ın Bombacı Mehmet Çavuşu l985 yılında Dinar Ekspres gazetesinde tefrika edilmiş, Suçıkan gazetesinde yayınlanan "İz bırakanlar" da kitabına ilham kaynağı olmuştur.
Ayhan Kalkan'ın daha onlarca kitabı bulunmaktadır. Kendisini yürekten kutluyorum.
Dinar ah uğruna sevdalandığımız,doğup büyüdüğümüz.ekmeğini yiyip suyunu içtiğimiz,yollarında yürüyüp,parklarında soluklandığımız,ılıcasında yüzüp, stadyumunda top koşturduğumuz,ilk aşkımızı yaşadığımız kent.. Senin için kitaplar yazıldı. Şiirler söylendi. Senin Türkülerin destanlaştı.
Anılarıma daldım. Eski Dinar düştü aklıma.
…."Top tepesinin hemen altında
Kızılay Sineması,
Onun etrafında Nuri Uysal'ın benzinliği
Ve Aydoğmuşlu Çakmak'ın nakliye dükkânı ile
Tamirci dükkânları vardı.
Eski garaj da buradaydı o zamanlar.
Ne zaman bir otobüs gelecek olsa
Çığırtkan elinde mikrofon
Her yeri inletirdi.
Öylesine açardı ki hoparlörün sesini
Ta dört yoldan bile dinletirdi.
'Sevda yüklü kervanlar
Senin kapından geçer
Aşk şarabı içenler
Yârin derdine düşer'
Hala belleğimde ise,
Bilesiniz ki, o anonsların payı var.
Babüroğlu, Köseoğlu, Kamil Koç
Gül Turizm, Akdeniz seyahat ve Konya Meram
En iyi firmalardı.
Babüroğlu Turizm "arkadan motorlu"ydu.
Denizli, Nazilli, Aydın, Selçuk İzmir
Çay, Bolvadin, Emirdağdan Afyon
Sivrihisar, Polatlı Ankara
Çalışan otobüs hatlarıydı
Bütün yollar Dinardan geçerdi
Çünkü Keçiborlu yolu daha açılmamıştı."
1960-1990 yıllarını anlattığım " Bir zamanlar Dinar'da" şiirimden birkaç dörtlüğü sizlerle paylaştım. Kısa bir süre sonra tamamını aktardığımda o yıllarda Dinar'da yaşayanlar şiirin içeriğinde mutlaka kendisinden anılar bulacaktır.
Dikici köyü muhtarı Osman Gürcan köy odasına Dikici de Muhtarlık yapmış büyüklerinden bulabildiğinin resimlerini asmış. Büyük bir takdirle karşıladım. Bende "Yiğit namıyla, Dikicili lakabıyla" adını verdiğim araştırmamı, içine serpiştirdiğim küçük öykülerle süsledim. Onları da çok yakında yayınlayacağım.
Yaşananlar anılarda kalmamalı. Bunların yazıya dökülmesi ve tarihe not düşülmesi gerektiğine inananlardanım.
Bu nedenle yayınlarıyla Dinarın yakın tarihini kitaplaştıran başta Nedret Gürcan ağabeyim olmak üzere, dostum Av.Mehmet Özalp ve Ayhan Kalkan ve Mehmet Tekin'e ne kadar teşekkür etsek azdır.
Bu güzel yayınlar ne kadar güzel, bunları yazanlar ne güzel insanlardır.
Hepsinin eline ve yüreğine sağlık.
KEMALETTİN GÜRPINAR
BÖLGEDEN GELİYORUM
Cumartesi günü kardeşim İcra memuru Tuğrul Gürpınar'ın torunu, yeğenim Mehmet Gürpınar'ın oğlu Tuğrul Cevat Gürpınar'ının vefatı nedeniyle Dinar'da idim.
Soğuk bir kış günü, Çardaktan Dinara kadar her taraf beyaz örtü altındaydı ve Dinar'ın tabelasında hala nüfusu 25200 yazıyordu.
Dinar Karakuyu hattında tren yolu hat yenileme çalışmaları hızla sürüyor. Eski hat sökülüyor. Zemin kazılıyor. Tabana taş dolgu yapılıp sıkıştırılıyor. Üstüne kum onun üstüne de balans taşları onun üstüne de beton traversler konuluyor. Raylar ise 60 lık montajlanıyor. Bu çalışma Denizli yönünde Kaklık'a kadar gelmiş. Dinar'dan Karakuyu yönüne hızla çalışmalar 24 saat aralıksız sürüyor. Müteahhitliğini Bulgarlar üstlenmiş. İşçi kadrosunda doğulu yurttaşlar yer alıyor. Hemşehrilerim Dinar'dan işçi bulmanın mümkün olmadığından yakındılar.
Uşak-Antalya otoyolunun çalışmaları da hızla sürüyor. Otoyol Dinar'a Dinar restoran yanından giriyormuş.
Haydarlı ve Yıprak göletleri de hızla ilerliyor.
Cezaevi inşaatının 2013 de hizmete sunulacağı, L tipi olacağı ve 400 kişilik olarak planlandığı ancak kapasitesinin 700-800 olabileceği söyleniyor.
Ve şantiyeye dönen Dinar'da ne yazık ki buralarda çalışacak işçi bulmak mümkün olmuyormuş.
Dinar esnafı bu durumdan memnun. En çok memnun olanlarda hamamcılar.
Anlatılanlardan çok rahatsız oldum.
Eline üç kuruş geçen, emekli belediyeci, emekli işçi para satışına başlamış.
Isparta yoluyla, Afyon yolunda Çingene kadınları kamyonlara biniyor.
Dinar karlar altında. Binaların bodrum katları yağmur suyu dolu. Her bodrumdan santrifüj sesi geliyor. İtfaiye bodrum suyu boşaltmaya yetmiyormuş.
Aman dikkat bodrum katın su dolu olması temel demirlerinin korozyonu demek. Paslalanan demirler Özelliğini yitirip binaların taşıma güçlerinde zayıflamaya neden olacağından tehlike geliyorum diyor yani.
Belediye hizmetlerinde Başkanın elinden geldiğini yaptığı söyleniyor. Dinarın deprem evleri dışında kalan kısmında ciddi bir kentsel dönüşüm şart. Ana yoldan bakınca modern bir şehir, içlere ve kenarlara gidince kasaba görüntüsü. Başkanın bu yolda girişimler yapması güzel kentimize büyük katkı koyacak bence.
Birde sayın dostum Av. Mehmet Özalp yayınlamakta olduğu İĞNE adlı gazetesinde beni ve Turan Çekinir'i Sayın Nedret Gürcan hakkındaki yayınlarım nedeniyle iğnelediğini duydum. Gazetesini edinemediğimden maalesef yanıt veremedim. Sayın Özalp bizi abone yapıp lütfedip gönderebilirse en azından hakkımızda varsa yanlış anlamaları düzeltme şansımız olur düşüncesindeyim.
Ramazan Gürbüz'ün Isparta'da tedavi altında olduğunu öğrendim. Tedavisinin sürdüğünü öğrendim. Ona da acil şifalar diliyorum.
KEMALETTİN GÜRPINAR
HEMŞEHRİM MEHMET TEKİN VE DİNAR YAZILARI
Mehmet Tekin benim Dinar ortaokulundan arkadaşımdır. Ortaokul sonrası o İmroz Öğretmen okuluna ben Buca Mimarlık ve Mühendislik fakültesine kaydoldum. O ilköğretim müfettişliği ile birlikte edebiyat dünyasına katıldı. Ben ise Mühendisliğin yanı sıra STK' larda ve siyasette yer aldım. Ortaokul yıllarından bu yana Mehmet Tekin ile inanın hiç karşılaşmadım.
Ama bana Mehmet Tekin için'' nasıl birisidir ''diye sorarsanız; öğrenmeyi ve öğretmeyi bilen, dürüst, çalışkan ve hepimizin sevdalısı olan Dinar için yüreğinin yanıp tutuştuğunu söyleyebilirim.
''Benim bu görüşümü Mehmet Tekin Dinar şairleri - Bir Altın Çelenk-başlıklı yazısına bakın nasıl teyit ediyor…. '' Kültürel zenginlikler yönünden tükenmez bir hazine olduğu halde değeri bir türlü anlaşılamamış olan Dinar, yakın zamanlara kadar hep sertlik ve olumsuzluk içeren kavramlarla birlikte anılmıştır. Bu, insanlarımızın kötülüğünden değil, konar göçerlik döneminin kalıntısı olan gelenek ve göreneklerin, çetin yaşama şartlarına dayanabilmek, hayatta kalabilmek için sert mizaçlı ve mücadeleci olma gerekliliğinden kaynaklanmaktadır. O ortamda insan, melek gibiyse bile, sert ve haşin görünmek, ortamın şartlarına göre davranmak zorundadır. Ayrıca, bu imajın oluşmasında yöreye özgü mizaç özelliklerini kötüye kullanan tiplerin etkilerini de dikkate almak gerekir. İşte böyle bir ortamda geçmişte insanlarımızın iyilikleri görülmemiş, Dinar'ın adına hep kötü örnekler, kötü olaylar eşlik etmiştir. İşin garip tarafı, çoğu yerde bu şöhreti kendi çıkarları için kullananlar da görülmüştür.
Dinar'ın geçmiş dönemlerini bilenler de takdir ederler ki böyle bir ortamda şiirin, sanatın yeri olmaz. Şiir ve diğer güzel sanat dalları filizlenemez, yeşeremez. Yeşerirse bir istisnadır ki, Nedret Gürcan bunun ilk örneğidir. Nedret Gürcan, o ortama rağmen "şiir" demiştir, başka bir şey söylememiş, sesini kesmemiş, bu haykırışını "Şairler Yaprağı" ile bütün Türkiye'ye duyurmuş, edebiyat ve sanat dünyasında Dinar'ın sesi olmuştur. Onun bu güçlü çıkışında ve direnişinde İzmir gibi zengin bir kaynaktan beslenmiş olmasının etkisini yabana atmamak gerekir. O güçlü kaynaktan alınan ilham, adeta Dinar'ın ruh alemine bir şifa iksiri gibi nüfuz etmiş, Nedret Gürcan şiirlerinde efsanelerden fırlayıp gelmiş bambaşka bir Dinar tasvir etmiştir. Onun Dinar sevgisi o kadar güçlüdür ki, deprem günlerinin onun gönlünde oluşturduğu fay kırığı, 2000'li yıllarda yeni kitaplarıyla Dinar'ın yakın tarihini anlatmasına, derinliğine tahlil ve tasvir etmesine engel olamamıştır.
Bu ortamda filizlenen ve yarım asır dayanan bir diğer örnek, fırçasıyla çevresine renk ve güzellikler katan mütevazi renk ustası Servet Taşpınar'dır ki, değerinin anlaşılması için 50 yıl çile çekmesi gerekmiştir.
Çocukluk yıllarında Dinar'da milli bayramlarda kendi ağzından şiirlerini dinlediğimiz tek kişi Menderes Hoca idi. Onun şiirlerini kimse sanat yönünden değerlendirmiyor, kendilerine hitap edilmesini yeterli görüyorlardı. Çünkü halkın beklentisi duygusal ve coşku dolu ifadelerdi ve yüzde yüz yerli malı olan bu şiirler de bunun için yazılıyordu. 1960'lı yıllarda Menderes Hoca'nın sesi kesildi. (Merhumla 1980'li yıllarda görüştüğümüzde, 1960'lı yıllardan sonra şiir için gerekli ilhamı yakalayamadığını söylemişti.) Sonraki yıllarda Dinar, bayramlarda öğrencilerin okuduğu belirli sayıda şiirle yetinmek zorunda kaldı.
O yıllarda Dinar, dışarıda iyi bir şair olarak tanınan Nedret Gürcan'ı anlamaktan uzaktı, ama iş adamı ve siyasetçi Nedret Gürcan'ı çok çok iyi tanıyordu. Böyle bir ortamda, çevremizde şiir yazdığını öğrendiğim ilk kişi, çok yakından tanıdığım Ali Güneş idi. Bir vesileyle şiir yazdığını bana söylemiş, şaşırmıştım. Bana bir-iki şiirini okuduğunu, bunları başkalarına okumadığını, çünkü anlamadıklarını söylediğini hatırlıyorum. Yıllar sonra bazı şiirlerini siyasi toplantılarda okuduğunu duydum. Ama kendisini bir daha göremedim.
O dönemlerde Dinar'da ve köylerinde en güzel, en yanık Kerem havaları, anonim türküler, ağıtlar, maniler halkımızın gönül pınarlarından gürül kaynıyordu, ama bir halk şairimizin, ozanımızın sesi duyulmuyordu.
Şiirde Dinar'ın adını yine tek başına Nedret Gürcan yükseltiyordu.
1970-71 yıllarında bir süre beraber çalıştığımız Saffet Uysal'ın müzikle uğraştığını, şiiri sevdiğini biliyordum, ama şiir konusunda çok müşkülpesentti ve muhtemelen bu yüzden şiirlerini yayınlamayı çok geciktirmişti. Halk müziğiyle içli dışlıydı. TRT bünyesinde halk kültürüyle ilgili çok güzel programlar yapmıştı, bölgede gezmediği yer kalmamıştı. Bu çalışmalarını yayınlamasını istedim, ama bildiğim kadarıyla bunların yayımlanmasına ömrü yetmedi.
1970'li yılların sonlarında Rifat Yiğit'i ve sazıyla, sözüyle Ali Osman Demircan'ı şiirle uğraşır buldum. Sessiz, ilgisiz, çaresiz ortamlarda ve yal-nızdılar, anlayanları yoktu. Ama memleketten ayrıldığımız için o zaman onlar için bir şeyler yapamadık, kimse de yapmadı. Arkadaşım Sermet Apaydın'ın şiirlerini ise dinlemek hiç nasip olmadı.
1980'li yıllarda Raif Öztürk cesur bir hamle ile şiirlerini kitaplaştırarak amatör şairlere bir yol açtı, yeni kitaplarında şiirlerini aşıp, araştırmalarıyla bu hamleyi sürdürdü. Merhum Ali Taş'ın hayatı ve şiirleriyle ilgili kitabının ardından, Yaşar Sağlam'la işbirliği yaparak diğer şairlerin de sesi olmaya çalıştı. Dede Cihan da yakından tanıdığımız ve sosyal alanlarda çalışmalarını yakından takip ettiğimiz faal bir dostumuzdu.
Burada lise yıllarında bir süre okul arkadaşlığı yaptığım Abdulaziz Köse'den de söz etmeden geçemeyeceğim.
Yanılmıyorsam, Dinar müftüsünün oğluydu ve ta lise yıllarında edebiyatla ilgisi dikkat çekiciydi. Mehmet Tekin ile ilgili yazdıklarını, sizler ile paylaşacağım. Bakın Nasıl tanımlıyor Mehmet Tekin'i '' Öğretmen, ilköğretim Müfettişi, Kültür ve Turizm İl Müdürü. Mustafa Kemal- Üniversitesinde Uzmanlık ve emeklilik. Onu ilk tanımam yıllar öncesine Hatay'a gelmeden önceki yıllara uzanır. Yıllar sonra 03 plakalı bir aracın Kanatlı Caddesi'nde park edişinde ve sonrasında başladı dostluğumuz. Kırıkhan Gazetesi'ni çıkarttığım dönemde çalışmalarını yakından izledim. Onun Hatay kültür ve tarihine yaptığı katkıları yıllar sonra şöyle bir göz atınca, inanın onun yaptığını Hatay doğumlu hiç kimse yapmadı, yapamaz da.
Bir kentin, vilayetin tarihini, coğrafyasını, kültürünü bilmeden o kente hizmet etmek biraz zor olur. Yirmi yıla yakın Fransız işgali sonrasında önce bağımsızlık, ardından referandumla Türkiye'ye katılan ve isim babalığını Mustafa Kemal Atatürk'ün yaptığı Hatay'da 1980 yılına kadar Kurtuluş mücadelesine de katkı veren isimler dışında önemli bir tarih ve kültür yayını yoktu. Mehmet Tekin imzasıyla peş peşe kitaplar, ardından Hatay kültürüne önemli imzalar atan Hataylı insanlarla ilgili yayınlar çıkmaya başladı.
Kırıkhan ile ilgili bilmediğim birçok konuyu kendisinden öğrendim. Kırıkhanlı halk ozanlarının hangisinin ismini sorsam, bana o ozanın mısralarını okudu. Kırıkhanlı Sefil Molla'nın divanını ilk kez Osmanlıcadan Türkçeye doğru çeviren Mehmet Tekin'di.
Düzenlediği sempozyumlar, verdiği konferanslar, açtığı sergiler, yaklaşık 20 ciltlik Güneyde Kültür Dergisi, onlarca kitap, yüzlerce makalesi ile Hatay'ı Türkiye'ye tanıttı.
Bazen birileri ile ilgili övgülerimizi söylerken çekingen, hatta isteksiz davranırız. O vazgeçilmez değerlere sahip insana hak ettiği saygıyı göstermeyiz. Zamanı belli olmayan gelecek bir tarihe erteler, ya da sus-pus bekleriz. Birileri bir şey söylesin de ben öyle söyleyeyim diye.
Mehmet Tekin, yaşayan ve her şeyini Hatay'a adayan efsane bir adamdır. Kültür adamıdır. Ona gereken saygıyı şimdi göstermezsek ne zaman ve nasıl gösteririz bilmiyorum, insanlara hayatlarının en güzel ve verimli dönemlerinde onlara minnet ve saygılarımızı yüksek sesle söylemeliyiz. Hatay'a ve Türkiye'ye Hatay'ı tanıtan Mehmet Tekin'e bunu göstermek çok mu zor.?"
Ben bunca yıllık deneyimim ve gözlemim sonucunda şunu tespit ettim. İnsanları yitirdikten sonra ardından methiyeler düşünüyoruz. O zaman söylediklerimizin o kişiye hiçbir yararı olmuyor ki, oysa ben insanlara değer verdiğimizi, onu beğendiğimizi, onunla gururlandığımızı yaşarken yüzüne haykıracak kadar cesur olmamız gerektiğine inananlardanım.
Mehmet Tekin Dinar'la bağını hiç kopartmamış, tarihi, doğası ve insanları ile iç içe yaşamış değerli bir hemşehrimizdir.
Ne mutlu ona, gururlandım.
Aklına, kalemine ve yüreğine sağlık dileklerimle sevgi ve saygılarımı sunuyorum.
KEMALETTİN GÜRPINAR